elves other elf encounters visions and the second sight named women story with marked focus on gender questions other sheep place sheep (general) horses
Örnefnaskrá
Utan við Miðhúsabeð er Húsaklöpp (96) og lengra utar og ofar voru Ystahús (97) með Ystahúss-beð (98) að austanverðu og Ystahúsþúfur (99) að neðan, en Ystahúsflöt (100) að ofan. Allsstaðar er þarna mjög jarðgrunt og klapparhnúar standa hér og þar upp úr, svo heita má, að ógerlegt sé að vél-vinna þar við heyskap. Jón Kjartansson notaði Ystuhúsin þar til hann flutti að Asparvík 1915. Austan við húsin er mýrarblettur sem framræsla mistókst á en gengur undir því virðulega nafni, Útrækt (101) (Ingimundur Ingimundarson, Svanshóll (Strandasýsla, Kaldrananeshreppur), bls. 27)
Sögur
Undra ljósið.
Þann 28. nóvember 1921 var kominn talsverður snjór, en þó hafði ánum verið beitt og fyrir nokkru komnar í hús. Ég var þá á ellefta árinu og var að leika mér við glugga í norður stafni baðstofunnar gömlu. Þá voru fjárhúsin uppfrá, og ærnar meðal annars hýstar í Ystuhúsunum. Þau blöstu við úr baðstofuglugganum. Hálfrokkið var og ekki farið að kveikja á lampanum í baðstofunni. Mér var litið út í gluggann og tel mig sjá ljósglampa upp í húsunum og spyr hver sé uppfrá. „Hvaða vitleysa er þetta í stráknum“ er mér svarað. Þó var litið út í gluggann og sást þá, að eitthvað var þetta skrítið. Það sýndist vera handlugtaljós, eða einhver glampi í fjárhúsunum. Faðir minn óttaðist strax, að glóð hefð fallið í garðann þegar kveikt hefði verið á lugtinni við hýsingu ánna og brá sér strax uppeftir með handlugt og með honum fór tvent af heimafólki. Ég stóð við gluggann, ásamt öðru heimilisfólki og sáum aðkomuljósið ennþá í húsunum. Þegar svo pabbi er kominn þvínær að ljúsunum kemur hitt út úr þeim og falla ljósglamparnir saman örlitla stund, en aðkomuljósið heldur bak við Miðhúsin og Lambhúsið, og hverfur við Kvíjaklettana. Heimafólkið fer aftur á móti inn í húsin og verður ekki vart neins óvenjulegs. Kemur svo heim aftur eftir að hafa farið umhverfis húsið. Þegar við svo spurðum hver hefði verið þarna með ljós sagðist pabbi ekkert ljós hafa séð, eða nein ummerki mannaferða. Við sögðum frá okkar sýn og var svo allt látið kyrrt liggja. En frásögnin er örlítið lengri.
Þorbjörg Kristjánsdóttir, sem var hér „húskona“ frá því ég man til, og dvaldist hér til æviloka, hafði þegar þetta gerðist verið nokkra daga út í Reykjarvík við störf þar. Nóttina eftir ljósaganginn hér dreymir hana konu, óvenju vel klædda koma inn gólfið brosandi og segja: „Mikið þótti mér gaman að fólkinu á Hóli í gærkveldi.“ Þorbjörg þóttist þá spyrja hvað hún ætti við, og svaraði þá hin aðkomna. „Þegar ég lét inn ærnar mínar í gærkveldi, vantaði eina og fór þá niður í fjárhúsin á Hóli, og fann hana þar. En þegar ég kom út aftur mætti ég húsbónda ásamt karli og konu með ljós og hafði nærri því rekist á fólkið. Enn hvað mér var skemmt þegar við stóðum hlið við hlið án þess það sæi mig, því ég get dulist þeim sem ég vil.“ […] Um morguninn sagði Þorbjörg heimilisfólkinu í Reykjarvík fyrirburð sinn, eða draum. þá var enginn sími kominn bæja á milli. (Ingimundur Ingimundarson, Svanshóll. Álagablettir og huldufólkstrú (Strandasýsla, Kaldrananeshreppur), bls. 2)