Reyðarhlein

Hlein, Drangahlein


dys other death tales shipwreck coastal place seals shark
Örnefnaskrá

Reyðarhlein (65) er langur tangi með sléttum klöppum. Í daglegu tali var hún nefnd Hlein (66) en ekki Drangahlein (66a), eins og Jóhann Hjaltason kallar hana. Hún er klofin í miðju í Fremrihlein (67) og Efrihlein (68), sem er ofar. Aðallending á Dröngum var í Efri hleinina. (Guðrún S. Magnúsdóttir, Drangar (Strandasýsla, Árneshreppur), bls. 4)

 

Fyrir neðan bæinn við sjóinn er Drangahlein (93) rétt við lendinguna. Árið 1860 strandaði þar franskt fiskiskip og sést botninn úr því ennþá fyrir ofan Hleinina. (Jóhann Hjaltason, Drangar. Örnefni og sagnir (Strandasýsla, Árneshreppur), bls. 10)

 

Vestan á því [= nesinu] er Reyðarhlein og þar er aðallendingin á Dröngum. Við Hleinina eru þrjú merkileg mannvirki sambyggð. Neðst er verbúð og þá hákarlahjallur en efst er sjóarhús. Búið er að gera upp verbúðina og hjallinn. Þegar ábúendaskipti urðu á Dröngum um miðja 19. öld var sagt að þessi hús væru gömul. Því er ekki ólíklegt að þau séu að stofni til frá 18. öld. Hákarlahjallurinn er sá eini í landinu sem stendur heill frá fornri tíð. (Haukur Jóhannesson, Stundir á Ströndum, bls. 72)

 

sbr. Birna Lárusdóttir, Guðrún Alda Gísladóttir & Uggi Ævarsson, Fornleifaskráning í Árneshreppi II, bls. 179–180 (ST-026:010), bls. 190–191 (ST-026:049)

Sögur

Maður hét Grímur og kallaður hinn gamli; hann bjó að Dröngum, gildur bóndi og kallaður harður í skapi. Smiður var hann og starf[aði] á vetrum að skipasmíði niður við sokallaða Reyðarhlein. Það bar til einn dag að Grímur gekk til hrófs þess er hann smíðaði skip í; voru dyr í hálfa gátt. Gekk hann inn og sér hvar maður liggur í gærustakk. Sprettur sá upp og grípur sax eitt er þar lá hjá honum og leggur að bónda. Grímur laust við öxinni og varð hinum laust laus knífurinn. Höggur Grímur hann þá banahögg, dregur hræ hans út og dysjar. Það dys vita kunnugir hvar er og sést enn glögg, en enginn veit hvur maðurinn var. Frá þessu sagði Grímur í elli sinni. („Grímur á Dröngum og maðurinn í hrófinu“, í: Jón Árnason, Íslenzkar þjóðsögur og ævintýri IV. Nýtt safn, bls. 169, sjá baekur.is)

 

Þegar Alexíus var bóndi á Dröngum [= í byrjun 19. aldar], kom eitt sinn til hans maður, illilegur, fornlegur og mikill vexti. Var Alexíus þá staddur niðri við Hlein og var að höggva kjanga úr hnyðju. […] Þegar komumaður sér sér færi, bregður hann sveðju undan klæðum sínum og leggur til Alexíusar, en hann sá tilræðið, vék sér undan og hjó til komumanns með öxinni, og var það banahögg. Síðan dysjaði Alexíus manninn eigi allangt þar frá og leyndi alla atburði þessum. Í banalegunni sagði hann nánum vandamanni og vini söguna. – Eiríkur Guðmundsson, bóndi á Dröngum, hefir fundið dys allskammt frá Hleininni, uppi í svonefndnum Húsadal, og telur hann líklegt, að Alexíus hafi götvað manninn þar. (Símon Jóh. Ágústsson, „Frá Alexíusi á Dröngum og sonum hans“, í: Rauðskinna hin nýrri II, bls. 176–177)

Skildu eftir athugasemd