Örnefnaskrá

Fram undir Drangajökli (258) er Kví (259), sem er smákriki eða dalverpi. (Haukur Jóhannesson, Skjaldabjarnarvík. Uppkast (Strandasýsla, Árneshreppur), bls. 12)

Innst í dalnum er svo lítil á, sem nefnist Jökulgil (105), átti upptök sín í Jökulhvolfi (138), skammt frá Drangajökli (139). (Þessi lýsing á við staðhætti um 1920, þegar Eiríkur fór þar um.) Nú er Kví (106) marga kílómetra frá jöklinum. (Guðrún S. Magnúsdóttir & Eiríkur Guðmundsson, Skjaldabjarnarvík. Athugasemdir og viðbætur (Strandasýsla, Árneshreppur), bls. 5)

Gamall vegur liggur þarna upp úr Meyjardal vestur Drangajökul (236) yfir í Skjaldfannardal. Hann var mikið notaður til að flytja við vestur yfir. Stór varða á háu holti skammt frá því, sem farið er á jökulinn, heitir Jökulvarða (237). (Guðrún S. Magnúsdóttir, Drangar (Strandasýsla, Árneshreppur), bls. 13)

Skreflufjall er þriðji hæsti hnúkur á Ströndum; hinir eru Drangajökull og Háafell suður af Kjós. (Pétur Jónsson frá Stökkum, Strandamannabók, bls. 40)

Sögur

Krukkspá segir að Drangajökull muni gjósa og eyðast þrjár sveitir, sbr. Guðjón Guðmundsson, 11. júlí 1970, Ísmús: SÁM 91/2364 EF

Drangafjall á Ströndum liggur allt frá Drangajökli og austur fram að sjó. […] Svo er sagt, að í fyrndinni hafi tröll átt sér ból í Drangafjalli. Segja sumir, að þau hafi hafzt við í hellum fremst í fjallinu. Önnur sögn segir, að tröllin hafi átt byggð fram við jökulrætur, og hafi jökull lagzt þar yfir síðar, svo nú séu horfnar allar menjar um ból þeirra. („Tröllin á Drangafjalli“, í: Arngrímur Fr. Bjarnason (ritstj.), Vestfirzkar þjóðsögur II,2, bls. 24)

Drangar heyra nú undir Vatnsfjarðarkirkju; þjóðsaga er sögð um það, hvernig kirkjan eignaðist Dranga. Bóndi nokkur gaf jörðina fyrir sálu sinni og í legkaup, og mælti svo fyrir, að sig skyldi flytja í Vatnsfjörð, er hann dæi; hann dó um hávetur og var líkið dregið á sleða yfir Drangajökul; en á leiðinni gerði slíkt vonzkuveður, að líkmenn töldu ómögulegt að koma kistunni; tóku þeir þá til bragðs, að þeir skáru höfuðið af karli, fluttu til Vatnsfjarðar og jörðuðu þar, en kroppurinn hvílir sig enn þá uppi á Drangajökli. (Þorvaldur Thoroddsen, „Ferðasaga frá Vestfjörðum“, bls. 164; sbr. Þorvaldur Thoroddsen, „Dagbók úr ferð um Strandir sumarið 1886“, bls. 110)

Undanfarnar aldir og allt fram í fyrri heimsstyrjöld hefur rekaviður til bygginga verið sóttur á hestum frá Ísafjarðardjúpi norður á Strandir […] lögðu menn þá leið sína yfir sunnanverðan Drangajökul til Dranga. […] Nyrzta leiðin yfir Drangajökul var einatt farin af gangandi mönnum á Snæfjallaströnd […] Minnst tveggja til þriggja stunda ferð var yfir jökultotuna, bæði eftir færi og því, hve beint var hægt að fara frá jökulvörðunni. […] Þess voru dæmi, að menn misstu hesta í jökulsprungur, oftast af því, að jökullinn sprakk og hremmdi þá. (Einar Guðmundsson (ritstj.), „Viðarferðir frá Djúpi“, bls. 19, bls. 22)

Fyrrum var flutt mikið af rekavið til húsagerðar vestur í Djúp. Var þá farið upp Meyjardal yfir suðurenda Drangajökuls og niður í Skjaldfannardal. Í bókarkorni sem heitir Gambanteinar eftir Einar Guðmundsson og kom út 1955 er þessum ferðum lýst. (Guðmundur G. Jónsson, „Messuferð í Furufjörð“, bls. 124)

Arngrímur Fr. Bjarnason, „Viðarflutningar frá Ströndum“ (sjá ismus.is), sbr. Haukur Jóhannesson, Stundir á Ströndum. Frá Kolbeinsvík norður á Geirhólm, bls. 73; Pétur Jónsson frá Stökkum, Strandamannabók, bls. 20; “Fornar leiðir yfir Drangajökul”, í: Arngrímur Fr. Bjarnason, Vestfirzkar þjóðsögur II, bls. 90–91